Bibliotheek en Jumbo tevreden over samenwerking tijdens kinderboekenactie

Ruim vijf weken hebben de Bibliotheek Deventer en de Jumbo Boreelplein samen opgetrokken om het lezen door en voor kinderen onder de aandacht te brengen. Het initiatief kwam van filiaalmanager Sebastiaan Tutert. Toen hij hoorde van de landelijke actie van zijn supermarktketen om te sparen voor kinderboeken dacht hij gelijk aan de bibliotheek. Tutert is zelf enthousiast voorlezer aan zijn twee jonge kinderen en weet hoe leuk en belangrijk voorlezen is. De Bibliotheek Deventer kan dat natuurlijk alleen maar bevestigen en ging graag op het aanbod in.

De Gele Verhalenbus voor de Jumbo

Als het om voorlezen gaat kan de Gele Verhalenbus natuurlijk niet ontbreken. Op woensdag 14.00 en 16.00 uur stond de oude Citroën HY als echte blikvanger op het Boreelplein. Ook in de winkel konden klanten niet om de actie heen. Vlak na binnenkomst stonden, tussen de boeken, op diezelfde woensdagmiddag de leesspecialisten van de bibliotheek om uitleg te geven over lezen en hoe belangrijk dat is voor de ontwikkeling van een kind. Lezen vergroot de taalvaardigheid, de woordenschat en de algemene ontwikkeling. Voorlezen is net zo zinvol als zelf lezen, maar dan moet je het wel elke dag én lang genoeg doen. Maar hoe lang? Dat was één van de vragen van de leesquiz die klanten konden invullen. En het was gelijk ook de moeilijkste. Het antwoord op de vraag is namelijk 15 minuten en niet 10, zoals de meesten dachten.

Specialisten Jutta en Hetty (midden) laten ouders weten
dat lezen vooral ook heel leuk is

Meer dan alleen uitlenen
De leesquiz gaf een mooie aanleiding om te praten over wat de bibliotheek allemaal te bieden heeft. Je kunt er de mooiste boeken lenen, maar er zijn ook veel projecten die met taal te maken hebben. Voor volwassenen die hun Nederlands willen oefenen is er het Taalcafé, en ouders van baby's kunnen voor tips naar de BoekStart inloopochtenden. Eén man raakte zo enthousiast over VoorleesExpress dat hij zijn gezin heeft opgegeven. Binnenkort komt daar een vrijwilliger thuis die voorleest aan de kinderen en de kneepjes van het vak overdraagt aan de ouders.

Quizwinnares Mariët Botman tussen Jutta Beusink (l) van de
bibliotheek en Froukje Meijer van Jumbo

Winnaars

Bonnenwinnares Claudine Bonzet met haar kinderen krijgt
bloemen en de prijs van Melody Boerkamp

Een quiz is natuurlijk pas een echte quiz als er wat gewonnen kan worden. Mariët Botman was de gelukkige. Uit handen van Froukje Meijer van Jumbo Boreelplein een bos bloemen en een jaar lang gratis lidmaatschap van de Bibliotheek Deventer. De 29-jarige Mariët heeft zich drie jaar geleden weer ingeschreven bij de bibliotheek en het bevalt haar goed. Ze leest veel en dan is een abonnement er zo uit. Wat er anders mag?: 'Ik vind die tafels waar de boeken op liggen heel prettig. Je hebt toch het gevoel dat het aanbevolen boeken zijn en dan neem ik ze eerder mee. Toch mag er van mij wel wat meer geadviseerd worden." We gaan er aan werken.

Er is nog een tweede winnaar van een gratis jaarabonnement van de Bibliotheek Deventer. Claudine Bonzet werd uit de stapel klanten getrokken die hun kassabon hadden ingeleverd. Beide abonnementen worden gesponsord door de Jumbo en ook voor de ledenwerfactie deden ze een duit in het zakje.

Een mooie samenwerking die van beide kanten goed bevallen is. "We gaan evalueren en wat mij betreft slaan we vaker de handen ineen." aldus filiaalmanager Tutert. Wordt vervolgt dus.

Slotfeest Leesvirus 2015 magisch!

Vandaag 28 mei vierden de Deventer scholen de afsluiting van het Leesvirus in de Bibliotheek Deventer. De afgelopen twee maanden zijn de leerlingen uit groep 6 van 8 scholen druk bezig geweest  met het digitale leesbevorderingsproject. Er moesten tien grappige, spannende en leuke boeken gelezen worden. Via de Leesvirus site kregen ze vragen en opdrachten en moesten ze hun mening geven over de boeken. Tijdens het slotfeest werd duidelijk welke school gewonnen had en welk boek het populairst was.

Dat je bijna niet kan genezen van het Leesvirus blijkt wel, want net als de voorgaande jaren kwam de Wereldwijzer als Leesviruswinnaar uit de bus. Op de tweede plaats eindigde de Vijf-er 6b en nummer drie was Sancta Maria uit Lettele.

Het meest besmette boek was Max en de ontplofte vriendschap van Jacques Vriens.


Goochelaar Jan
Bij de uitreiking van de mooie wisselbeker dreigde het bijna mis te gaan. Achter in de zaal verscheen de tweevoudig Nederlands Kampioen Kindergoochelaar Jan. Hij had de beker in een la van een kist verstopt maar de la bleek leeg te zijn. Uiteindelijk kwam de felbegeerde beker op magische wijze toch uit diezelfde la tevoorschijn.

Goochelaar Jan wist de kinderen sowieso goed te boeien met zijn vele geweldige acts en trucs als dokter die onder meer het virus kon laten groeien en delen.

De kinderen werden ook nog persoonlijk aan de tand gevoeld over de kennis van de Leesvirusboeken door middel van een quiz. Al met al was het een fantastisch slotfeest!

What's in a name?

De bibliotheek als een breed instituut, is niet eenvoudig neer te zetten. Het beeld van de - succesvolle - uitleenbibliotheek van boeken is prettig hardnekkig. En dat is zowel positief als negatief. Cijfers en voorbeelden dat de bibliotheek veel en veel meer is, verdringen dat beeld niet zo maar. Zo is de uitroep 'Maar met internet heb je straks toch niet meer veel bibliotheek nodig' in allerlei varianten nog vaak in mijn omgeving te horen. Ik vertel dan een beetje cynisch dat dat ook de reden is dat we een kleinere bibliotheek gaan bouwen op de Stromarkt - geen 4.200 m2 meer, maar 3.500 m2. En dat er gelukkig veel organisaties bij ons in komen wonen.

Na de opkomst van Internet in 1995 leek het er op dat het beeld van een bibliotheek die zijn tijd had gehad, wel eens zou kunnen gaan kloppen. Vanaf 1996 kromp het gebruik van de bibliotheek geleidelijk. In 10 jaar tijd werd de groei in het gebruik van de bibliotheek van de 20 jaar jaar ervoor te niet gedaan. Ed Stein zijn vooruitziende blik werd werkelijkheid zichtbaar.

Maar ondanks die terugloop had en heeft nog steeds 30% van de bevolking een bibliotheekpas en komt ruim 50% regelmatig in de bibliotheek. De bibliotheek is nog steeds een publieksinstelling met een groot en breed bereik. En we hebben niet stil gezeten. We hebben hard gewerkt aan een betere en vooral ook bredere  bibliotheek. En dat heeft ons geen windeieren gelegd. Sinds 2006 kennen we weer volop groei.

Maar als ik een fotojournalist vertel dat we in de bibliotheek aan de Brink afhankelijk van de dag 800 tot 1.000 bezoekers hebben. Dan zegt deze 'Dat geloof ik van zijn levensdagen niet!' Terwijl de cijfers bij nieuwe bibliotheken in Nederland en andere landen in Europa laten zien dat de aantallen verdubbelen bij een goed nieuw gebouw.

En dat komt door de verbreding van de rol van de bibliotheek in de samenleving. We hebben nog steeds een grote collectie die we ook - en daar zijn we blij mee - nog steeds heel veel uitlenen. Via de catalogus is de hele collectie Nederland te bestellen en twee weken terug openden we het Kinderboekenleenmuseum van de Stichting 't Oude Kinderboek met 20.000 prachtige oude kinderboeken. Niks mis met de boekige bibliotheek.

Tegelijkertijd bouwen we aan de brede bibliotheek van de toekomst. Op vele gebieden zijn we inmiddels actief met maatschappelijke, educatieve en culturele programma's. Van de Wijkwinkel tot Laaggeletterdheid, van de Huiskamerbioscoop tot de Gele verhalenbus, van de Boekenweek en de kinderboekenweek tot het Huis van zwarte Piet, van kinderdagverblijf tot woonzorgcentrum. Overigens allemaal programma's die we samen met partners en personen uit Deventer uitvoeren. Over al deze programma's afzonderlijk kan een heel verhaal verteld worden.

Als voorbeeld schets is kort  onze programma's om kinderen van baby af aan met taal, lezen en verhalen in aanraking te brengen. Deze worden namelijk fors uitgebouwd op dit moment. Boekstart, Voorleesexpress en Bibliotheek op school zijn daar concrete voorbeelden van. Op het Boekstartfeest vorige week - kijk hier voor een impressie - waren meer dan 200 ouders met hun baby's, peuters en kleuters aanwezig.  En hun vraag was of we dat niet vaker kunnen doen. De boekstart inloopochtenden in verschillende vestigingen worden heel goed bezocht. Op dit moment worden 47% van alle baby's die in Deventer geboren worden lid van de bibliotheek. In het basisonderwijs gaat dat tegen de 100% lidmaatschap. Lezen met plezier staat centraal. Voorlezen en lezen helpt enorm om je woordenschat te vergroten en taalvaardiger te worden. En hoe digitaal we ook worden, taal is en blijft een van de belangrijkste factoren voor onderwijssucces en om je te kunnen redden in de samenleving.

De bibliotheekprogramma's op dit gebied voeren we binnen en buiten bibliotheek door de hele gemeente uit samen met scholen, peuterspeelzalen, kinderdagverblijven en alle andere instellingen die actief zijn voor 0-12 jarigen. En dan gaat het, als je alle kleine inspanningen optelt, om grote aantallen.

De maatschappelijke waarde van de bibliotheek werd afgemeten aan leden en uitleningen: 'vier muren met boeken die je kunt lenen'.  Die aantallen zijn nog steeds substantieel en dat zullen ze ook nog wel een hele tijd blijven. Als we de effecten van onze andere diensten en programma's bij elkaar optellen zijn die minstens zo substantieel. De bibliotheek levert volop waarde voor de samenleving en heeft volop betekenis voor heel veel mensen, jong en oud.

Het mag dan wel lastig zijn om het bredere beeld van de bibliotheek bij een breed publiek neer te zetten, de vraag is of dat erg is. Voor veel mensen is en blijft de bibliotheek een instituut van boeken. Daar zorgen we graag voor. Anderen herkennen de waarde van de andere activiteiten die we verzorgen.

Bibliotheek Brink 1933

Het is een beetje zoals vroeger. Toen de bibliotheek als leeszaal begon. Toen moesten de mensen er aan wennen dat er ook geleend kon worden. Nog steeds zijn er Deventenaren die zeggen dat ze naar de leeszaal gaan. Gelukkig koesteren we op onze gevel bij de Bibliotheek aan de Brink nog steeds het woord 'leeszaal'. Zo zullen we ook de 'vier muren met boeken die je kunt lenen' liefdevol blijven omarmen.

Jos Debeij

Slotfeest Leesvirus 2014

Eindelijk was het zover.......
.                                      
Na ruim 9 weken van leesvirusboeken lezen, quizvragen beantwoorden, werkstukken maken en je mening over de boeken geven was er dan op 22 mei de afsluiting van het leesvirusproject voor de kinderen van groep 6 in de Lindeboom in Schalkhaar. Er deden dit jaar zeven Deventer basisscholen mee en dat waren maar liefs 260 kinderen. Help! De meester is een vreetzak van Selma Noort was het boek dat het meest besmet was geraakt met het leesvirus.
Na enige verwarring waren er niet één maar twee winnaars: De Vlieger en Sancta Maria. Beide scholen kregen een mooie wisselbeker. De kinderen konden vervolgens genieten van de muzikale voorstelling van schrijfster Anneke Scholtens en pianist Lodewijk van der Linden.
Haar boek de Pindakaasoorlog was enkele jaren geleden al eens besmet geweest met het leesvirus.

Voor dit slotfeest had Anneke een speciale voorstelling gemaakt over Rens een jongen die net als zijn ouders een hekel heeft aan boeken lezen. Maar dan komt neef Oscar bij hen logeren die een zware hutkoffer bij zich heeft vol met allemaal........boeken.
Het hele gezin raakt besmet met de vreselijkste ziekte, het Leesvirus!
Maar uiteindelijk.......Als ik lees droom ik de wereld van mij af.

Let op... kan schokkend zijn!

Wist u dat…25% van de leerlingen uit groep 8 van de basisschool vertrekt met een taalachterstand van maar liefst 2,5 jaar? Eén op de vier leerlingen, laat u dat eens op u inwerken… het gaat om een dramatisch groot aantal kinderen die niet goed genoeg kunnen lezen. Als je niet goed kunt lezen wordt leren moeilijk en het wordt er bepaald niet leuker op. Op school gaat het al niet zo lekker en je gaat dan toch niet thuis ook nog voor je lol een boek lezen!

Stelt u zich eens voor, u fietst op straat en komt langs een groot bord waarop een –misschien wel belangrijk- bericht staat. Waarschijnlijk kunt u de woorden wel ontcijferen maar als uw woordenschat te klein is heeft u werkelijk geen idee wat er staat. Het technisch lezen lukt maar het begrijpend lezen blijft achter, zo noemen ze dat in het onderwijs.

Wij vinden dit even schokkend als u, maar gelukkig is er een oplossing. Ruim baan voor vrij lezen! Want als een kind 15 minuten per dag zelf leest, in de klas of thuis, leest hij of zij 1 miljoen woorden per jaar. 1000 nieuwe woorden zullen blijven hangen en het lezen wordt steeds gemakkelijker en dus ook leuker.
Maar hoe zorg je ervoor dat een kind gaat lezen? Het draait allemaal om leesplezier. Heb je plezier in lezen, dan leer je beter lezen, beter leren en uiteindelijk krijg je meer kansen in de maatschappij.

De Bibliotheek op School
De openbare bibliotheken in Nederland hebben de handen ineen geslagen om er samen met het onderwijs voor te zorgen dat kinderen meer plezier krijgen in lezen. Deze landelijke aanpak is ‘De Bibliotheek op School’. Er wordt een samenwerkingsovereenkomst per school gesloten waarin de school en de bibliotheek een aantal afspraken maken over de doelstellingen en de inzet van mensen en middelen. De Bibliotheek op School is maatwerk per school, volgens de vaste onderdelen van het landelijk programma. Deventer is een van de eerste bibliotheken in Overijssel die de Bibliotheek op School invoeren. Contacten zijn goed te leggen want met alle basisscholen in de gemeente Deventer was er al een vorm van samenwerking.

Leescoördinatoren van de deelnemende scholen volgen bij de bibliotheek de cursus Open Boek. Er wordt onder meer ingegaan op het kiezen van boeken en het organiseren van nieuwe werkvormen en activiteiten rond lezen. Per school wordt vervolgens een leesplan opgemaakt, samen met de leesconsulent van de bibliotheek.

De drie leesconsulenten van de bibliotheek. Inge Landsmeer, Marike Rienstra en Nienke Roozendaal

De resultaten worden gemeten. Het leesgedrag van de kinderen en het leesbevorderend gedrag van de leerkrachten worden jaarlijks in kaart gebracht. Een school kan de uitkomsten vergelijken met landelijke gemiddelden, want de gegevens van meer dan 30 duizend kinderen zitten in het systeem.

Het is belangrijk voor kinderen om boeken dichtbij te hebben, dus de schoolbibliotheek wordt kritisch beoordeeld en verbeterd. De collectie moet actueel zijn, passen bij de leerlingen en er aantrekkelijk uitzien! Misschien klinkt dat overdreven, maar zegt u eens eerlijk…welke boeken pakt u in de bibliotheek of boekhandel in uw handen? Gelukkig hebben onze leesconsulenten veel verstand van jeugdliteratuur. Zij weten bijvoorbeeld dat serieboeken echt zorgen voor leesplezier. Vind je deel 1 uit een serie leuk, dan wil je doorlezen! Ook kunnen zij een school adviseren over ebooks, digitale prentenboeken en apps voor kinderen.

Last but not least gaat de Bibliotheek Deventer eigen acties en feestjes meer richten op de Bibliotheken op School. Daarbij kunt u denken aan onze Verhalenbus, die komt voorrijden en waar de vertellers uit springen met prachtige verhalen. Of een vakantieleesactie, waarbij de kinderen een vooraf uitgezocht tasje met boeken mee naar huis mogen nemen, met een cadeautje erbij. Alles voor het leesplezier want kinderen lezen de wereld!

Ondertekening Mikado en bibliotheek

De scholen in de gemeente Deventer
In 2012 is de Bibliotheek op School Deventer gestart met twee pilotscholen: Basisschool Mikado en Basisschool Rivierenwijk. Deze week is de definitieve overeenkomst met Mikado gesloten, na de zomervakantie zullen de schoolbibliotheken geopend worden.
Inmiddels hebben zich al veel meer scholen aangemeld om deze samenwerking met de bibliotheek Deventer aan te gaan. Naar verwachting doen er aan het eind van 2013 twaalf scholen mee. De ambitie is om in 2016 met minimaal de helft van de scholen in Deventer samen te werken volgens het programma van de Bibliotheek op School.

Fietskoerier
In het najaar wordt gestart met een unieke pilot. Vanuit de klassen krijgen leerkrachten en kinderen de mogelijkheid om boeken te reserveren. Fietskoerier Deventer zal deze boeken wekelijks naar de school gaan brengen. Een prachtig efficiënt, milieuvriendelijk en lokaal initiatief waar we graag mee samenwerken.

Wilt u meer informatie over de mogelijkheden van de Bibliotheek op School op úw school? Neem dan contact op met: Karin Barth, projectleider De Bibliotheek op School Deventer, kbarth@obdeventer.nl, tel. 06-28139114.

Enthousiaste voorleescoördinatoren bevorderen leesplezier dankzij training

Tevreden bekijk ik de evaluatieformulieren na afronding van de training voorleescoördinator. Een dikke 8 krijgt de Bibliotheek Deventer gemiddeld voor deze training, die zij aanbiedt in het kader van BoekStart in de kinderopvang. Ik lees opmerkingen zoals, leuk, interessant, leerzaam en goede tips meegekregen. Iemand schrijft: bedankt voor de training! Natuurlijk streelt dat het ego van de trainer, laat ik eerlijk zijn, ik ben tenslotte ook maar een mens. Veel belangrijker is het natuurlijk dat het doel bereikt wordt.

BoekStart in de kinderopvang moet er voor zorgen dat voorlezen een vaste plek krijgt in het dagprogramma en in het pedagogisch beleid van de instellingen. Daar is een goede leesomgeving voor nodig met een aantrekkelijke collectie boeken.De training tot voorleescoördinator is opgezet om pedagogisch medewerkers tips te geven hoe ze het voorleesbeleid vorm kunnen geven en om het vast te leggen in een leesplan.

Gezellig samen boeken bekijken

Voor kinderhandjes 
In twee hele praktische bijeenkomsten leerden de deelnemers kinderboeken selecteren op leeftijd en op soort. Vervolgens kregen ze als opdracht om te kijken naar hun eigen collectie. Hoe actueel is die nog? Welke soorten boeken ontbreken? Aan de hand van foto’s van hun eigen leesomgeving keken we gezamenlijk naar de inrichting. Hoe toegankelijk zijn de boeken? Staan ze hoog op een plank of kunnen de kinderen er zelf ook eentje pakken?

Ik begrijp dat pedagogische medewerkers zuinig zijn op hun boeken en ze niet altijd op pakhoogte van de kinderen willen aanbieden. Dat kan natuurlijk als de boeken dan maar wel regelmatig worden voorgelezen. Toch zie ik liever dat kinderen leren met boeken omgaan. Geef ze de kans om die prachtige platen zelf te bekijken. Gelukkig lenen bed-bad- en boxboekjes, aanwijs- en benoemboeken zich uitstekend voor een leeshoek want die kunnen tegen een stootje.

Ouders enthousiast maken
Uiteraard kwam tijdens de training ook de samenwerking met de bibliotheek aan de orde. Via 100 procent lidmaatschap wil de bibliotheek nog meer kinderen tussen de 0 en 4 jaar aan zich binden. Daar heb je de ouders bij nodig die nut en noodzaak zien. Om die te bereiken kan de kinderopvang in samenwerking met de bibliotheek informatieavonden organiseren over het belang van voorlezen. Belangrijkste tip van de voorleescoördinatoren aan mij en dus ook de bibliotheek was om deze ouderavonden zo praktisch mogelijk in te vullen. Niet teveel theorie, maar voordoen hoe je voorleest en veel soorten boeken laten zien. Ons team educatie kan hier zeker wat mee.

Trots
Donderdag was de laatste bijeenkomst bij Mancemax, kinderboeken en koffie en werden de certificaten uitgereikt. De deelnemers lieten in hun leesplannen zien dat ze uitstekend in staat zijn uitvoering te geven aan het voorleesbeleid. Om ze alvast op weg te helpen gingen ze allemaal met een boekentas vol met kinderboeken terug naar de eigen instelling.

Uitreiking certificaten training voorleescoördinator,
BoekStart in de kinderopvang,  Deventer

Als trainer voel ik me super trots als ik kijk naar de foto met alle gecertificeerde voorleescoördinatoren. Uit de evaluatie blijkt dat ik mijn enthousiasme voor leesplezier heb weten over te brengen. Zoals met veel dingen werkt dat natuurlijk alleen maar als er tweerichtingsverkeer is. De cursisten stonden open voor het verhaal en er werd veel onderling uitgewisseld. Daar heeft de cursusleider stiekem ook weer veel van geleerd. Daarom zeg ik: bedankt, voorleescoördinatoren! En natuurlijk heel veel succes.