Van Bibliotheek Naar Mediahuis

Stel je voor, het is midden jaren zeventig van de vorige eeuw. Je bent jong, zit op de middelbare school, en weet niet goed wat je worden moet. Ja leraar misschien, maar in welk vak dan? En dan komt de bibliotheekschool op je pad. Voor als je van boeken en lezen houdt. Een opleiding die je naast de typische bibliotheekvakken - verzamelen en ontsluiten van bronnen en opzoeken van informatie - inleidt in alle wetenschapsgebieden en de letterkunde van zowat alle taalgebieden. Voor wie van boeken houdt en trek heeft in een brede algemene ontwikkeling! Mijn keuze was gemaakt.

Bijna veertig jaar verder is er nogal wat veranderd in bibliotheekland. En heel veel heeft te maken met de veranderingen in het medialandschap. Het SCP publiceert om de zoveel jaar een rapport met de resultaten van hun tijdbestedingsonderzoeken. Eind november verscheen 'Met het oog op de tijd'.

Wie dit doorneemt, mag zich de vraag stellen hoe het gesteld is met de toekomst van het boek, of de zogenaamde printmedia. Alle hierna volgende cijfers zijn afkomstig van onderzoeken van het SCP.

In de periode 1975 - 2000 hebben de printmedia behoorlijk wat terrein verloren:

van 6,1 uur per week naar 3,9 uur per week. Hebben radio en televisie veel van die tijd ingepikt of zijn we meer uitgegaan of gaan sporten?
Uit de rapportage in 2006 van het SCP is te zien hoe mediagebruik van generatie op generatie verandert. Goed te zien is de rol die internet - gestart in 1995 - inneemt vooral op het informatieve domein. In 2005 gaat een 65plusser eerder naar Internet om iets te weten te komen dan dat een boek gepakt werd. En ja, bij jongere generaties zijn het vooral televisie en internet die de dienst uitmaken.

En dat terwijl - tot voor een paar jaar terug - elk jaar meer boeken verkocht werden dan het jaar ervoor. Een soort heel duur behang dus. Boekenkasten als trofeeën die toen nog gevuld werden, verdwijnen nu steeds meer uit het woonkamerbeeld. Jonge generaties zijn er niet eens aan begonnen. Het boek, het tijdschrift en de krant, wie de lijn doortrekt ziet waar het kan eindigen.
Dus keek ik reikhalzend uit naar de cijfers die eind november gepubliceerd werden. In een boek, maar ook op de website en via bovenstaande link in pdf. Er wordt weinig papier meer aan verspild. En daarin zit de crux: de informatie is er en wordt gebruikt, maar niet meer in de printvorm. De verhalen en romans zullen blijven, maar steeds vaker in andere vormen. Zoals alleen nog ouwe mensen zoals ik nog cd's hebben. Jonge generaties gebruiken Internet en streamen muziek, waar ze ook zijn. Natuurlijk zijn er uitzonderingen. En ja, de LP is weer aan een opmars begonnen. Maar het gaat dan om een leuke niche en niet om de grote aantallen.  En dan de nieuwste cijfers op een rij. De tv die het het beste doet, bij alle generaties, en 65+ staat met kop en schouder bovenaan. De printmedia zijn gezakt naar 2,5 uur tijdbesteding per week, terwijl pc+internet naar 4 uur per week groeit.

In 2011 waren de printmedia dus al gemarginaliseerd ten opzicht van de andere media. Tieners lezen in 2011 nog maar een half uur per week een boek, een krant of een tijdschrift. Natuurlijk: ook de gemiddelde tiener bestaat niet. Er zijn er hier en daar nog te vinden die uren in echte papieren boeken lezen per week. Het worden een soort bezienswaardigheden.

Overigens: ik wil niet laatdunkend doen over het lezen van boeken, kranten en tijdschriften. Het zijn voor mij belangrijke bronnen, goed passend in de categorie 50-64 jaar. En de doelgroep 65+ is in omvang nog jaren een belangrijke en grote groep.
Maar de bibliotheek die voor alle generaties van belang wil zijn, zal toch het roer al een tijdje omgegooid moeten hebben. Door te zorgen dat de digitale bronnen onderdeel van het aanbod worden. En ja, dat doen we als bibliotheken, in toenemende mate hebben we databanken en Ebooks. Via apps zijn die ook beschikbaar op mobiele apparaten. En in toenemende mate zijn er in bibliotheken activiteitenprogramma's die als bron van kennis en cultuur dienen voor jong en oud. Een plek voor verrijking én ontmoeting. In toenemende mate worden bibliotheken voorzien van radio- en tv-studio's. Dat wat er gebeurt kan worden opgenomen, uitgezonden en toegevoegd aan de publieke collectie die teruggekeken en teruggeluisterd kan worden.

De redactie Deventer van RtvOost is onlangs bij ons in komen wonen. In januari komt Drtv inwonen en vanuit de bibliotheek uitzenden. De activiteitenruimte(n) van de bibliotheek, waar steeds vaker allerlei groepen en organisaties uit de stad programma's organiseren, waar cursussen worden gegeven wordt een tv-studio.

Informatie en kennis delen heeft allang nieuwe vormen aangenomen. De boekige bibliotheek wordt een huis van de media en kennisdeling. Voor heel veel mensen, van jong tot oud!

En de bibliothecaris uit de jaren zeventig ziet dat het zo moet zijn, checkt nog even zijn mail en facebook op zijn mobiele telefoon en wenst een iedereen een mediarijk 2014 toe!

Jos Debeij

RTV Oost neemt intrek in de Bibliotheek Deventer

Met ingang van 11 december neemt de Deventer redactie van RTV Oost haar intrek in het gebouw van de Bibliotheek Deventer aan de Brink. RTV Oost beoogt een vergaande samenwerking met de Bibliotheek Deventer, maar ook met andere partijen, waaronder de lokale omroep DRTV, die ook daar gehuisvest zal worden. De omroep voor Overijssel wil zo een stevige basis creëren voor het brengen van nieuws vanuit dit deel van de provincie.

Samen sterker
RTV Oost ziet de ontwikkelingen in Deventer als opmaat voor een provincie-brede aanpak. Directeur/hoofdredacteur Marcel Oude Wesselink: ‘RTV Oost is in de eerste plaats een nieuwsorganisatie, maar wil daarnaast in brede zin regionale informatie bieden. Op beide terreinen zoeken we partners in de regio. We zijn hierover met diverse partijen in gesprek. Met lokale omroepen komen we graag tot een samenwerking om de lokale/regionale journalistiek te versterken. Ook de samenwerking met regionale kranten past hierin. We zoeken met Wegener al een tijdje naar de geschikte vorm. Een bibliotheek is daarnaast bij uitstek een organisatie die doet aan overdracht van informatie. Of dat nu in gedrukte vorm is of audiovisueel. Ook een prima partner dus. Een gezamenlijke huisvesting met de Bibliotheek Deventer en DRTV is een eerste stap die verdere samenwerking moet stimuleren. Ik zou graag zien dat ook de Stentor zich op termijn bij dit trio voegt om samen een Deventer Media Centrum te vormen.’

Welkom
Ook de Bibliotheek Deventer is blij met de komst van RTV Oost. Directeur Jos Debeij: 'We zijn erg blij dat de Deventer redactie van RTV Oost met ons komt samenwonen in onze drukbezochte bibliotheek aan de Brink. Als Bibliotheek Deventer zijn we dagelijks bezig om veel meer dan een uitleenbibliotheek te zijn. Er valt veel te beleven bij de informatieve en culturele activiteiten die in de bibliotheek plaatsvinden en die we samen met mensen uit de stad organiseren. De gezamenlijke huisvesting met RTV Oost en ook DRTV zal een impuls gaan geven aan de onderlinge samenwerking, met een rijker en beter aanbod voor elk van de partners."

Aaaaah met korting naar Di-rect!

n 2014 verschijnt het nieuwe album van Di-rect. Tijdens de clubtour in het najaar van 2013 zal de band alvast veel nieuw werk ten gehore brengen. De video van de nieuwste single ‘Where we belong’  is alvast te bekijken op de website van de Haagse rockband. Voor dit nummer is Di-rect de samenwerking aangegaan met de Nederlandse DJ Fedde le Grand, wat resulteerde in een originele popsong met prachtige videoclip.

Op donderdag 12 december zal  Di-rect Poppodium Burgerweeshuis aandoen. Zij zullen hierbij vergezeld worden door een veelbelovende opkomende Haagse rockband, genaamd Taymir. Onlangs scoorde Taymir een 3FM megahit met hun single ‘Aaaaah’ en binnenkort zullen ze als 3FM serious talent optreden op het Noorderslag festival in Groningen.

Maak gebruik van uw biebpas om met korting deze twee grootsche rockbands te gaan bezichtigen. Koopt u kaarten via de website, vink dan CJP/studentenkorting aan. Koopt u ze aan de kassa, laat hierbij dan uw biebpas zien. Donderdag 12 december kunt u voor de bescheiden prijs van 19 euro een avond vol knarsende gitaren, dansende krullenbollen en rondvliegende drumstokken beleven. Wilt u zich alvast inleven, neem dan een kijkje op de wikipagina’s van Di-rect of Taymir. Als deze bands u aanspreken, vind u het misschien ook wel leuk om op donderdag 19 december naar voormalig Heideroosje Marco Roelofs te gaan. Ook hier krijgt u weer korting met uw biebpas.

Wij van de Bibliotheek Deventer wensen u alvast een fijne avond!

Vette en magere jaren - volle en lege glazen

Eind van het jaar ben ik - alweer - zeven jaar werkzaam als directeur van de bibliotheek. Opgeteld zijn het er zelfs veertien, van 1989 tot 1996 werkte ik hier ook al. Zeven jaar druk met van alles en nog wat. Geen week gaat voorbij of iemand vraagt wel hoe het met de nieuwbouw gaat. Zeven jaar bezig met de nieuwe bibliotheek in het centrum. Zeven jaar bezig met een nieuwe bibliotheek in Diepenveen. En ook zeven jaar bezig met een nieuwe bibliotheek in Bathmen. Druk zijn en weinig resultaat boeken. Weinig resultaat? Geen resultaat zegt de toeschouwer! Een voetbaltrainer is dan al lang bedolven onder witte zakdoekjes en heeft al vele jaren het veld geruimd. Men roemt mij zo nu en dan om mijn doorzettingsvermogen en moed. Als het al gemeend en oprecht is, daar wordt niemand echt wijzer van. Na een wedstrijd kun je bezweet en moegestreden in de kleedkamer zitten en toch constateren dat de nederlaag groot is.
Je kunt je dan vasthouden aan het Bijbelse verhaal over de magere en vette jaren. Komen na magere jaren ook vette jaren of gaat het verhaal vooral over spaarzaamheid als het goed gaat, voor de slechte tijden? Is het glas leeg of is de bovenkant leeg en de onderkant goed gevuld. Het heeft vaak meer te maken met een wijze van kijken en benaderen, dan met de werkelijkheid.
De werkelijkheid heb ik hier wel vaker beschreven. Als bibliotheek zijn we volop in beweging om beter aan te sluiten bij de vragen van onze gebruikers en de veranderingen om ons heen. Dat heeft ons geen windeieren gelegd. Het gebruik van de bibliotheek ligt fors hoger dan zeven jaar geleden. We hebben tal van programma's opgepakt en in uitvoering die veel enthousiasme oproepen. Magere jaren vanuit het ene gezichtspunt, blijken vette jaren vanuit een andere hoek. Afgelopen week heeft de gemeenteraad het voorstel voor vernieuwing van het dorpshuis in Diepenveen tot een Kulturhus besproken. Het gaat als hamerstuk door naar de volgende gemeenteraad. Op 18 december komt het voorstel voor invulling van zowel de bezuinigingen als de nieuwbouw bibliotheek centrum in de gemeenteraad. Daarin staat dat we alle vestigingen in wijken en dorpen in stand houden en in het centrum een - kleinere - nieuwe bibliotheek aan de Stromarkt gaan realiseren en ook mee kunnen werken aan de plannen voor vernieuwing van de bibliotheek in Bathmen. Het wordt dus vanaf januari a.s. hard werken om dat allemaal ook daadwerkelijk te gaan volbrengen. Ondertussen gaat het werk in de bibliotheekwinkels gewoon door. Er lijken vette jaren aan te komen met al die nieuwbouw, en wie goed kijkt zal zeggen dat het waar is. Maar het worden tegelijk ook jaren waarin flinke krimp zal gaan plaatsvinden, onder andere omdat we moeten bezuinigen, met minder mensen meer moeten doen. Maar ondanks de krimp in de formatie groeit elk jaar wel weer het aantal mensen dat aanschuift bij onze kerstbijeenkomst. Steeds meer mensen steken namelijk hun handen uit de mouwen voor de bibliotheek.

De zeven volgende jaren in mijn bibliotheekbestaan, ik voorspel dat het bijzondere jaren worden: van groei en krimp, vet en mager en half vol en half leeg!

Jos Debeij

Ojon van Strijland wint de Witte Blomprijs

Ojon van Strijland mag zich vrijwilliger van het jaar 2013 noemen in Deventer. Op donderdagavond 28 november kreeg hij de Witte Blomprijs uitgereikt in de Deventer Schouwburg. De Witte Blomprijs voor een individuele vrijwilliger is een wisselprijs en is bedoeld voor een persoon of personen die zich verdienstelijk hebben gemaakt in het vrijwilligerswerk.

Het was een spannend avondje voor de Bibliotheek Deventer. Naast Ojon van Strijland was het project VoorleesExpress Deventer genomineerd in de categorie Milieu & Educatie en maakte kans op de gemeentelijke vrijwilligersprijs. Tevens was het Huis van Zwarte Piet genomineerd door maatschappelijke stagiaires van het Etty Hillesum Lyceum.
Deze nominaties zie ik als een erkenning van twee prachtige projecten.

Telkens als wethouder Margriet de Jager onder luid tromgeroffel de prijswinnaar bekend maakte zat ik op het puntje van mijn stoel.
Helaas wonnen de VoorleesExpress en het Huis van Zwarte Piet niet en gingen die prijzen naar het Breinfestijn en de Leeuwenkuil.

Ojon van Strijland werd door collega Agnes Schimmelpenninck voorgedragen voor de individuele vrijwilligersprijs. "Ojon verdient het om deze te prijs te winnen vanwege zijn enorme inzet voor de Bibliotheek Deventer, COC, antiquariaten , Dickensfestijn en nog veel meer! Als bibliotheek zijn we enorm blij met Ojon. Pionier van de Kleine Keizerin, Roze kast en verantwoordelijk voor vele leuke activiteiten i.s.m. COC. Dankzij Ojon hebben we al een aantal boeiende schrijvers mogen ontvangen.En hij werkt graag mee als we een vertelfestival of kinderboekenweekspektakel organiseren. Uren pannenkoeken serveren, kinderen ontvangen...Voor mij is hij de beste Personal Assistant die ik me kan wensen!" schreef Agnes in haar aanbeveling.

Agnes Schimmelpenninck met haar Personal Assistant Ojon van Strijland,
winnaar van de Witte Blomprijs

Met de vrijwilligersprijzen wil de gemeente Deventer haar waardering uitspreken voor mantelzorgers en vrijwilligers in de stad. Zonder betrokken en enthousiaste vrijwilligers kunnen we onze prachtige projecten in de Bibliotheek Deventer niet uitvoeren. We feliciteren Ojon dan ook van harte met zijn prijs!
Daarnaast natuurlijk een dankjewel aan al onze bibliotheekvrijwilligers!

Voordelig naar het Burgerweeshuis!

Als kado aan onze leden kunnen zij vanaf 1 juni van dit jaar korting krijgen bij diverse culturele instellingen en evenementen door heel Nederland. Op de website van Voordeel met je Biebpas is in te zien van welke kunstzinnige, culturele, recreatieve, educatieve of sportieve aanbiedingen gebruik kan worden gemaakt. In Deventer konden leden al met korting terecht bij Filmhuis de Keizer, het Historisch Museum en het Speelgoed Museum. Onlangs is daar nog een interessante organisatie aan toegevoegd, namelijk poppodium Burgerweeshuis.

Burgerweeshuis biedt bibliotheekleden maandelijks de kans om met korting concerten bij hen te bezoeken. In het verleden zijn dit concerten geweest van bijvoorbeeld Janne Schra, The Excitements en Shantel & Bucovina Club Orkestar. Van de concerten die door het Burgerweeshuis worden uitgekozen voor Voordeel met je Biebpas, worden dossiers op de wiki van de Bibliotheek Deventer geplaatst. 

De dossiers in de wiki bevatten een kleine biografie over de betreffende artiest, links naar websites en sociale media, muziekfragmenten in audio en beeld, recensies en informatie over het concert dat zij in het Burgerweeshui zullen gaan geven. Genoeg informatie dus om je lekker in te lezen alvorens een concert te bezoeken!

Momenteel staan er nog weinig dossiers op, maar naarmate er meer aanbiedingen volgen zal deze muziekwiki steeds verder uitgroeien tot een volwaardig 'muzikipedia' vol informatie over nationale en internationale, bekende en minder bekende artiesten. Zojuist is er bijvoorbeeld een dossier over Di-rect online gezet. Zij spelen 12 december aanstaande in het Burgerweeshuis. Taymir, de band die onlangs een 3FM megahit te pakken had met hun single ‘Aaaaah’, speelt in het voorprogramma.

Wilt u als lid graag naar een concert dat geselecteerd is voor Voordeel met je Biebpas, dan kunt u op vertoon van uw bibliotheekpas €2,-- korting krijgen. Koopt u kaarten aan de kassa, dan hoeft u slechts uw pas te laten zien. Koopt u de kaarten liever online, dan kunt u tijdens het bestellen CJP/Studentenkorting aan vinken.

Houd voor nieuwe ontwikkelingen deze blog in de gaten, want er beloven nog veel bijzonder concerten aan te komen. Binnenkort zal er bijvoorbeeld een zeker kalend ‘Heideroosje’ in het zonnetje worden gezet.

Geert Mak in de bibliotheek

Bijna 10 jaar geleden was Geert Mak voor het laatst in Deventer. Hij stond toen in een volle Lebuïnuskerk om over zijn boek In Europa te praten. De bibliotheek slaagde er in om hem opnieuw hierheen te krijgen. In zijn volle agenda had hij nog net een gaatje op dinsdagavond 19 november.
Na zijn grote Europa-project heeft Geert Mak een reis gemaakt door de Verenigde Staten in het voetspoor van de schrijver John Steinbeck. Steinbeck reisde in 1960 door de VS met zijn hond Charley en tekende zijn bevindingen op in het boek Reizen met Charley. Op de kop af 50 jaar later vertrok Geert Mak vanaf het oude huis van Steinbeck om dezelfde inspectietocht uit te voeren, maar dan met de ogen van 2010. Het resultaat werd het boek Reizen zonder John: op zoek naar Amerika, dat vorig jaar verscheen.

Tijdens de goed bezochte lezing sprak Geert Mak moeiteloos uit het hoofd en toonde zijn eruditie en beheersing van het onderwerp. In een boeiende reeks beschouwingen en anekdotes kwam het Amerika van toen en van nu voor het voetlicht en wisselden Steinbeck’s ervaringen zich af met die van Mak. Na de pauze, waarin zijn boeken door boekhandel Praamstra verkocht en door hem gesigneerd werden, werd de indrukwekkende eerste helft van de lezing nog eens overtroffen. De beantwoording van vragen uit het publiek leidde tot kleine essays waarin ook de relatie Amerika-Europa en de stand van zaken in de Europese Unie aan bod kwamen.
Het was een “ouderwetse” lezing zonder powerpoint, iets wat schrijvers tegenwoordig bijna niet meer aandurven. Geert Mak was echter zo beeldend en boeiend dat publiek achteraf verbaasd moest toegeven het beeldmateriaal geen moment gemist te hebben. Dit is slechts weinig sprekers gegeven en laten we hopen dat het niet nog eens 10 jaar duurt voordat hij opnieuw naar Deventer komt.